آش چهل گیاه

آش چهل گیاه

آش چهل گیاه یکی از آش های سنتی مردم مازندران است که در چهارشنبه آخر سال و برای خداحافظی از سرمای زمستان تهیه می شود. این آش را به نام های دیگری همچون آش هفت ترشی و آش گزنه نیز می شناسند.آش چهل گیاه یکی از قدیمی ترین و سنتی ترین آش های زنان مازنی است که در آخرین چهارشنبه سال تهیه می شود.در برخی خانواده‌های شمالی دیگر نیز، فقط آش ترش که ترکیب موادش، خیلی سبکتر از آش چهل گیاه است، به نشانه پایان سرما و انزجار از آن پخت می‌شود. مادربزرگ‌ها می‌گویند دلیل پخت آش ترش این است که ترشی، نشان انزجار و بیزاری از چیزی است! احتمالا ترشی آش، اظهار دلسردی از سال کهنه می‌باشد.واقعیت این است که چهارشنبه اخر سال به عنوان یک دورهمی بزرگ فامیلی و  همبستگی خیلی زیاد با هم ، برای مقدمه‌چینی و پختن آش اقدام می‌کنند.در این روز همه  سعی می‌کنند تلاش شان را بکنند که در این دورهمی شرکت کنند و ما شاهد یک رابطه‌ی فوق‌العاده صمیمی به همراه همکاری و کمک خیلی زیاد افراد فامیل با هم هستیم و همین است که تا مدتها مزه‌ این آش در ذهن همه می‌ماند.این رسم در روزهای آخر زمستان اجرا می‌شود؛ روزهایی که ممکن است هنوز اثرات آنفلوانزا و سرماخوردگی در برخی از کودکان و بزرگترها مشهود باشد. خوردن این آش گرم و دارویی، در این روزها، بشدت هم می‌چسبد و هم به دفع میکروب‌ها و ویروس‌ها کمک می‌کند. در این آش از انواع گیاهان کوهی و ترشی جات برای تهیه این آش استفاده می شود .از جمله سبزی های مورد استفاده در آش چهل گیاه: زولنگ، اناریجه، گشنیز، شوید و گزنه است. در این آش از انواع گیاهان کوهی و ترشیجات برای تهیه این آش استفاده می شود از جمله سبزی های مورد استفاده در آش چهل گیاه: زولنگ، اناریجه، گشنیز، شوید و گزنه است. همچنین در این آش از انواع حبوبات همچون عدس، لوبیا، نخود، چغندر و باقلا نیز استفاده می شود.آش چهل گیاه هم جسم و بدن مان را خوب می کند و هم به همه روحیه و انرژی می دهد و  هم روابط مان را در این روزگار کمرنگی پیوندهای فامیلی و همسایگی و … محکم می کند .از انواع دیگر آش می توان به آش قره قروت ، آش گشنیز ، آش ماسوآ و دانه کولانه اشاره کرد.

مواد لازم

  • چغندر : ۳۰۰ گرم
  • برنج معمولی یا برنج نیم دانه : یک لیوان
  • سبزی مخلوط خرد شده از سبزیهای محلی مازندران (اناریجه، زلنگ ،گزنه ، پونه، نعنا، گشنیز و سیر ) : یک کیلو
  • باقالی : یک سوم لیوان
  • نخود و لوبیا: یک سوم لیوان
  • عدس : یک چهارم لیوان
  • گندم : یک چهارم لیوان
  • جو : یک چهارم لیوان
  • ماش : یک چهارم لیوان
  • ترشی های آش شامل آب نارنج ، آب لیمو ، آب انار ترش ، آب غوره ، سرکه ، گوجه سبز و شیره ازگیل که به جای آب انار و آب گوجه سبز می توانید از رب انار ترش و رب گوجه سبز استفاده کنید.
  • آب : به مقدار لازم
  • نمک : به مقدار لازم
  • فلفل : به مقدار لازم
  • شکر : به مقدار لازم

مراحل پخت

  •  مرحله ۱

    ابتدا مواد اولیه آش را آماده کنیم.

  •  مرحله ۲

    چغندر را پوست گرفته و خرد کنید.اندازه قطعات چغندر می تواند به اندازه های دلخواه باشد.اندازه پیشنهادی ما به اندازه یک حبه قند است.

  •  مرحله ۳

    سبزی ها را پاک می کنیم و می شوئیم و خرد می کنیم.

  •  مرحله ۴

    همه حبوبات را از شب قبل در آب سرد می گذاریم .سپس صبح روز بعد، آبکش می کنیم و با برنج شسته شده در قابلمه قرار می دهیم.

  •  مرحله ۵

    چغندر خرد شده را نیز به آن اضافه می کنیم و در قابلمه تا جایی که آب مواد را در بربگیرد آب میریزیم.

  •  مرحله ۶

    اجاق را روشن می کنیم .حرارت را زیاد می کنیم تا آب به جوش بیاید .سپس حرارت را کم می کنیم و درب قابلمه را می گذاریم تا بتدریج مواد بپزند.

  •  مرحله ۷

    این مرحله مهم است ، چون حبوبات باید خوب پخته شوند.ممکن است ۲ تا ۳ ساعت طول بکشد.

  •  مرحله ۸

    پس از پختن برنج و حبوبات ، مقدار آب را در قابلمه اندازه میکنیم و سبزی ها را در آن میریزیم.اگر احتیاج است که آب را اضافه کنید ، میزان آنرا به قدری در نظر بگیرید که از غلظت نهایی که در نظر دارید کمی رقیق تر باشد.

  •  مرحله ۹

    زیرا در حین پخته شدن سبزی و جوشیدن آن ، از مقدار آب کاسته می شود.

  •  مرحله ۱۰

    همه ترشی ها را نیز اضافه می کنیم و کمی زمان می دهیم تا سبزی ها بپزند.

  •  مرحله ۱۱

    مقدار هر ترشی را ته یک فنجان در نظر بگیرید و اضافه کنید.سپس از آش بچشید و هر کدام را با توجه به ذائقه خود بیشتر کنید.

  •  مرحله ۱۲

    بهتر است که رب انار را در این آش به قدری در نظر بگیرید که آش طعم ترش انار را بگیرد .سپس با افزودن کمی شکر آنرا ملس کنید و طعم ترش و شیرین به آن بدهید.

  •  مرحله ۱۳

    در نهایت آش شما پس از تست مزه و پخته شدن کامل مواد آماده است.در ظرف سرو بکشید و روی آنرا سیر داغ بریزید.


   
  • زمان مهیا کردن: ۱ساعت

  • زمان پخت:۴ساعت

  • زمان آماده سازی:۵ساعت

  • مناسب برای:۱۰نفر

  • ملل:مازندران

دستور تکمیلی این غذا

وجود هر کدام از این سبزی ها به دلیل عطر خاص خود بسیار با اهمیت است.می توانید به این سبزی ها جعفری و پیاز چه را نیز اضافه کنید که طعم آنرا بهتر می کند.

مطالب مرتبط

آش بلغور

آش بلغور

/
دنگو

دنگو

/
آش جو

آش جو

/